Theek 5 - locatie Theek 5, Rijen

‘We bieden veel meer waarde dan voorheen’

Door: Eimer Wieldraaijer - 27-06-2022

Op 25 september 2021 ging voor de Bibliotheek Rijen een droom in vervulling: men verhuisde niet alleen van de achterkant naar de voorkant van Cultureel Centrum De Boodschap, maar kreeg meteen ook een compleet nieuw en modern jasje aangemeten. 


Aanleiding

Paul Adels, directeur-bestuurder van Theek 5: ‘De Bibliotheek Rijen zit tot onze tevredenheid al decennialang in cultureel centrum De Boodschap, maar waar we niet content mee waren, was dat de bibliotheek aan de achterkant van het gebouw zat. De theaterzaal, de verenigingen die ruimtes huren en de inpandige horeca waren allemaal aan de voorkant te vinden. Daar bevindt zich ook de ontvangstbalie van het cultureel centrum, terwijl wij als bibliotheek met een eigen entree min of meer afgesloten en geïsoleerd aan de achterkant zaten. Daardoor kwam de beoogde vermenging van functies maar moeizaam tot stand, want wij wilden juist dat de bezoekers van het theater of de seniorenvereniging automatisch in contact kwamen met alles wat de bibliotheek te bieden heeft, en andersom.
In feite hadden we twee doelstellingen: we wilden één gezamenlijke entree en de functies van de bibliotheek combineren met alle andere functies in het gebouw, met als bijkomend voordeel dat we de openingstijden van het gebouw ook zouden kunnen gebruiken op die momenten dat we als bibliotheek niet bemenst open zijn. Daarnaast hadden we in Rijen een sterk verouderde bibliotheek. Die moest hoognodig gemoderniseerd worden om haar klaar te maken voor het eigentijdse bibliotheekwerk. Onze insteek was: als we toch aan de slag gaan, dan maken we er meteen een moderne bibliotheek van. Dit plan hebben we samen met de huurbaas, de Stichting Culturele Centra Gilze-Rijen, opgepakt en uitgevoerd. We hebben alles gezamenlijk gepresenteerd aan de gemeenteraad en de wethouder.’

 

Concept/onderliggende visie

‘De Boodschap heeft een horecatak en een theaterzaal die niet alleen veel gebruikt wordt voor culturele optredens maar ook door lokale verenigingen en gezelschappen. Behalve de bibliotheek is ook de seniorenvereniging een belangrijke huurder. Een actieve club die voor veel toeloop zorgt. Er wordt regelmatig druk gebiljart en gekaart. Als bibliotheek werken we veel samen met deze vereniging. Denk bijvoorbeeld aan onze Digisterker-programma’s, die gericht zijn op het verbeteren van de digitale vaardigheden van ouderen. Op de bovenste verdieping van het cultureel centrum vind je ruimtes die bijvoorbeeld door diverse verenigingen en andere Rijense organisaties gebruikt worden.’

Waarin onderscheidt de nieuwe bibliotheek zich van de oude? ‘De oude bibliotheek stond vol met boekenkasten. Stap in de teletijdmachine en stel je een klassieke bibliotheek van pakweg veertig jaar geleden voor. Dan heb je ongeveer het beeld van onze oude bieb. Er is in deze gemeente ook lang gepraat over het vernieuwen van de bibliotheek, maar je weet: wanneer dat gebeurt, ga je de boel in de tussentijd niet meer opfrissen.
Gilze-Rijen is geen grote gemeente, maar kent wel twee kernen (met in totaal ruim 26.000 inwoners) die vrij ver uit elkaar liggen. Daarom is het belangrijk in beide kernen een bibliotheek te hebben. Met als gevolg dat de middelen om iets nieuws te doen in een gemeente als deze vrij beperkt zijn. In Gilze is de bibliotheek een aantal jaren geleden echt vernieuwd. In 2018 is er door de gemeente gelukkig geld vrijgemaakt om ook in Rijen de bibliotheek te vernieuwen – daar heeft de wethouder, Ariane Zwarts, zich echt sterk voor gemaakt – met als gevolg dat je nu direct de nieuwe bibliotheek in loopt als je door de hoofdentree het gebouw betreedt. Je komt dan in een fijne lichte open omgeving, en dankzij selfservice kunnen alle Rijenaren terecht in de bibliotheek op het moment dat De Boodschap opengaat, ook als er geen bibliotheekmedewerkers is. Men kan dan niet alleen een boek komen halen of brengen, maar ook een werkplek gebruiken of een krantje lezen onder het genot van een kop koffie. We bieden gewoon veel meer waarde dan voorheen.’

 

Locatie(keuze)

De Boodschap bevindt zich op circa vijf minuten lopen vanaf het Raadhuisplein. Voor iedereen goed bereikbaar, met veel parkeerplaatsen, ook voor invaliden.

 

Realisatie/jaar van opening

Op 25 september 2021 vond de heropening plaats van de Bibliotheek Rijen in Cultureel Centrum De Boodschap.

 

Gebruik/beheer (ervaringen)

Welke effecten heeft Adels gemerkt van de vernieuwingsslag? ‘Vanwege corona en de erop volgende lockdown is er sprake van een atypische periode in het eerste openingsjaar. Al vrij snel na 25 september kregen we te maken met strenge beperkende maatregelen. Die hebben echt roet in het eten gegooid, maar wat we desondanks zien is dat de nieuwe functies van de bibliotheek – zoals het bieden van meer werkplekken – voor veel toeloop zorgen. Ook in coronatijd heeft de bibliotheek zich bewezen als fijne plek om te werken.

Verder is het zo dat de gemeente Gilze-Rijen focus in het bibliotheekwerk heeft aangebracht. Daarbij vindt men twee dingen extra belangrijk: alles wat met jeugd te maken heeft en alles wat te maken heeft met het terugdringen van laaggeletterdheid. Om die reden is de eerste helft van de bibliotheek helemaal ingericht voor jeugd en jongeren. Die insteek proberen we zoveel mogelijk te verbinden met het schoolbibliotheekwerk in de gemeente. In de tweede helft van de bibliotheek zie je voornamelijk praatpunten, de Taalmaatjesprogramma’s, en meer van zulke aanverwante zaken.’

Betekent dit dat Adels omwille van beide beleidsspeerpunten minder kan investeren in andere doelgroepen dan hij zou willen? ‘Uiteindelijk moet je altijd keuzes maken met de middelen die je hebt. Dan kun je beter twee dingen goed doen dan dat je alles uitsmeert. Los daarvan bedienen we met onze collectie nog steeds het hele publiek van 0 tot 99 jaar.’

 

Begroting/bouw- en inrichtingskosten

Voor de verbouwing van De Boodschap stelde de gemeente een krediet beschikbaar van 320.00 euro. Voor de inrichting schonk zij aan Theek 5 iets meer dan 208.000 euro.

 

Grootte gebouw (in vierkante meters)

De bibliotheekruimte is ongeveer vierhonderd vierkante meter groot. ‘Maar gelukkig loopt het gebruik van het gebouw door de verschillende partners in elkaar over, want onze tijdschriftenkast staat bijvoorbeeld bij de ontvangstbalie en de horeca.’

 

Naam architect/interieurarchitect

De interieurarchitect was Jan-David Hanrath. Het grootste gedeelte van het meubilair is geleverd door Biebsystemen.

 

Tips/leermomenten (do’s and don’ts)

Adels: ‘Community building vind ik een belangrijk aspect van het hedendaagse bibliotheekwerk. Ik omarm de of/by/for-all-filosofie van Nina Simon. De gemeenschap moet zich herkennen in haar bibliotheek. Dat verbindende element van de bibliotheek is belangrijk, niet in het minst in kleine gemeenschappen. Om die reden vind ik het van groot belang om de inwoners van deze gemeente bij de bibliotheek te betrekken.’

 

Bijzonderheden/(lokale)kenmerken

‘Als bibliotheekorganisatie koesteren wij de filosofie dat we de lokale verbinding, zoals gezegd, uiterst belangrijk vinden. Elke vestiging van Theek 5* is geen eenheidsworst, maar onderscheidt zich door de lokale invulling. In Rijen hebben we voor de inrichting derhalve een potje vrijgehouden voor een lokaal kunstwerk. Uiteindelijk zijn we voor dat doel terechtgekomen bij Studio Baak, een Tilburgs bedrijf met roots in Rijen, en de meubelmakers Broeders en Broer, gevestigd in de spoorzone van Rijen. In eendrachtige samenwerking hebben zij een plek bij de entree van de bibliotheek ontworpen: de Tafel en Wand van Rijen, die ertoe uitnodigen om er lokale exposities te houden of in groepsverband producten te maken. Wij hopen echt dat dit dé sociale plek van en voor Rijenaren wordt.’

* Theek 5 heeft elf vestigingen in de gemeenten Baarle-Nassau/-Hertog, Dongen, Drimmelen, Gilze en Rijen, Oosterhout en Geertruidenberg.

 

Contactpersoon (voor meer informatie)

Paul Adels, directeur-bestuurder Theek 5: 
p.adels@theek5.nl